Book Reflections

hersenschimmen Cover

Hersenschimmen

J. Bernlef · Read September 2025
Since the source material is in Dutch, it is only natural that the reflection is in Dutch as well.

Reflection: Dit boek is geschreven vanuit het perspectief van de dementerende Maarten en beschrijft zijn dagelijks leven, waarop hij steeds minder vat heeft. Dit komt doordat hij het heden en verleden niet meer goed kan scheiden, zijn naasten niet meer herinnert en zich vaak op plekken bevind die zich hij niet meer kan herinneren. Soms heeft hij ook momenten van helderheid, maar deze worden meer en meer verdrongen door verwarring.

Tussen de gebeurtenissen door wordt het ook duidelijk wat het met zijn omgeving doet. De relaties veranderen. In een zekere zin worden ze moeilijker, maar ze verdwijnen niet helemaal. Het wordt duidelijk dat een relatie grotendeels leunt op gezamenlijke herinneringen en dat, als die wegvallen, er soms alleen nog iets instinctiefs overblijft. Een soort liefde die niet meer actief wordt gevoed, maar toch blijft bestaan.

Dit was mijn eerste ervaring met Bernlef, en het is me goed bevallen. Het is een goed en soms pittig boek, en liet me vanuit een ander perspectief nadenken over dementie. Vooral de ervaring om via Maartens ogen te voelen hoe het is om alle houvast kwijt te raken vond ik interessant.

“Hoe voel je je?' 'Als een schip,' zeg ik, 'een schip, een zeilschip dat in een windstilte is terechtgekomen. En dan plotseling is er even weer wat wind vaar ik weer. Dan heeft de wereld weer vat op me en kan ik weer meebewegen.”